Çocukluk Dönemi Beslenme Düzeni ve Sorunları
Bu çağdaki çocukların iyi beslenmesi, sağlıklı büyüme ve gelişmeleri yanında başarılı olmalarında da rol oynar.
Okula başlamadan önce iyi beslenen ve iyi alışkanlıklar kazandırılmış çocuğun beslenmesinde bu dönemde önemli sorunlar çıkmaz.
Okul çocukları büyüme çağındadır, enerji ve besin öğeleri ihtiyaçları yüksektir. Bunu karşılamak için evde ve okulda besin gruplarındaki besinlerden yeterli miktarda almaları gerekir.
İyi beslenemeyen, büyüme ve gelişme geriliği gösteren çocukların başarı düzeyi, genellikle iyi beslenenlere göre düşük olmaktadır.
Örneğin kahvaltı etmeden okula giden çocukların, düzenli kahvaltı yapanlara göre zor öğrendikleri, ilgisiz ve hareketsiz oldukları sonuçta başarı düzeylerinin düşük bulunduğu araştırmalar sonunda belirlenmiştir.
Yine önceden protein-enerji yetersizliği geçirmiş olan okul çocuklarının başarı, zihinsel ve bedensel yönden büyüme ile gelişme durumları normal yaşıtlarından ve kardeşlerinden daha geri bulunmuştur.
Okul çocuklarının beslenmesinde ana ilke, yeterli ve dengeli beslemelerini sağlamak, aile dışında zararlı etkilerden ve alışkanlıklardan korumak ve caydırmak, iyi alışkanlıkları pekiştirmek ve yenilerini kazandırmak; beslenme konusunda bilinçlenmesine yardımcı olmaktır.
Bunların gerçekleşmesi için aile ve okul yetkilerinin işbirliği yapması ve yardımlaşması gerekir. Çocuğun beslenmesi ve eğitimi ev ile okulda bir bütün olarak ele alınmalıdır. İki kurumdaki uygulamalar tutarlı, tamamlayıcı ve iyi alışkanlıkları pekiştirici olmalıdır.
Okul çocuklarının enerji ve besin ihtiyacını karşılamak üzere, besin gruplarından alınacak günlük miktarlar, okul öncesi çocuklar için verilenlere göre artar.
Bunu bir örnekle açıklarsak:
Kahvaltıda: 1 su bardağı süt veya 1 büyük parça peynir kemik gelişimi için gereklidir. Yenilen 1 yumurta büyüme ve gelişmeyi sağlar. 1-2 dilim ekmek enerji verir. Bunun yanı sıra domates, biber ve taze meyvelerde vitamin, mineral ihtiyacını karşılar.
Öğle-akşam yemeklerinde Evde pişen etli sebze yemekleri, çorba, veya pirinç-bulgur pilavı veya makarna, 1 su bardağı yoğurt, ekmek ve meyve aynı şekilde yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlar.
Böylece süt, et-kuru baklagiller, sebze-meyve ve ekmek, tahıllar grubundan olan tüm besinlerden bir gün için gerekli olan miktar alınmış olur. Önemli olan yiyeceğin türü değil besleyici özelliğidir. Örneğin protein ihtiyacı, et yerine fasulye, nohut, mercimek gibi baklagillerden karşılanabilir.
OKULLARDA BESLENME PROGRAMI VE UYGULAMASI
Okulda beslenme programı uygulamanın temel amacı, çocuğa beslenme ile sağlık ilişkilerini benimseterek iyi beslenme alışkanlığı kazandırmak, bunu yaparken çocukların besin ihtiyaçlarının bir bölümünü öğle yemeği ve ara kahvaltısı ya da birini vererek karşılamaktır.
Okulda beslenme programını ya da saatini yöneten ve uygulayan sorumlunun beslenme alanında yetiştirilmiş olması gerekir. Bu sorumlu kişi yemek sırasında öğrencileriyle birlikte olmalı, fırsatlardan yararlanarak ve öğrencilerin ilgilerini yönlendirerek yenen besinler ve beslenme konusunda öğretici ve eğitici bir ortam yaratmalıdır.
Yöresel beslenme alışkanlıkları ve çocukların beğenisine uygun hazırlanmayan yiyeceklerin tüketimini sağlamak, zorlayarak iyi alışkanlıklar kazandırmak imkansızdır.
Unutmayınız!
Okula götürmesi için çocuğa verilecek yiyecekler her çocuğun alamayacağı öteki çocukların imreneceği, pahalı ve gösterişli şeyler olmamalıdır.
Ayrıca kokacak, başkalarını rahatsız edecek besinler seçilmemelidir.
|